Yazdır Arkadaşına gönder
Dario Moreno kimdir?
Abdulkadir Hazman
Abdulkadir Hazmanİzmir aşığı bu sanatçımızı hakkında -doğum ve ölüm bilgileri gibi- birçok yanlış düşünce ve bilgi yazılmış çizilmiş, sonuçta bilgi kirliliği yaratılmıştır. Bilgiler doğru olduğu takdirde toplumların ilerlemesine ışık tutar, yoksa gelecek kuşakları karanlığa gömer.

Tanıdığımız adıyla Dairo Moreno İzmir'i sevdiği kadar, İzmir de onu sevdi. Hele biz Karataşlılar onu bir başka sevdik ve sevmeye devam edeceğiz. İstedim ki bu ölüm yıldönümünde onunla ilgili gerçekleri açıklayıp ona olan sevgimizi bir kez daha dile getireyim.

Gerçek adı Davi Arugete Moreno olan sanatçımız, şöhret olduktan sonra çok sevdiği babasının adını, yani Dario'yu kullanmıştır.

Dario Moreno'nun gerçek kimlik bilgilerine ulaşmak için harcadığım zamanı ben bile unuttum, çünkü Dario'nun kimlik bilgileri ne İzmir Nüfus Müdürlüğü'nde ne de Aydın Nüfus Müdürlüğü'nde bulunmaktadır.

Dario Moreno, 6 Ekim 1962'de Ses Dergisi'nin 46. sayısında Renda Poğda'ya verdiği röportajda hayat hikâyesini şöyle anlatıyor:

"1922 yılının Nisan ayında İzmir'in çok fakir bir mahallesinde doğmuşum. Çocukluğumda açlıktan, sefaletten hayal değil rüya bile gördüğümü hatırlamıyorum. Türkiye'ye her gelişimde İzmir'e giderim. Doğduğum evi, çocukluğumun geçtiği Asmalı Mescit'i dolaşırım. Bu benim için büyük zevk olur."

Dario hayat hikâyesini böyle anlatırken, amcasının kızı olan Kaden Galanti ölmeden önce gazeteci Sayın Banu Şen'e bir röportaj verir. 28 Kasım 2013 tarihli Hürriyet Gazetesi'nde yayımlanan röportajda Dario'nun 1921'de Aydın Germencik'te doğduğunu söyler ve "Ben o zamanlar çok küçüktüm, askere gittiği zaman hafta sonları bizim eve gelirdi? diye devam eder...

Ses Dergisi'ne kendisinin ve Hürriyet Gazetesi'ne amcasının kızının verdiği röportajlarda hem doğum yılı hem de doğum tarihi farklıdır. Bu çelişkiyi ortadan kaldırmak ve Dario'nun gerçek kimlik bilgilerine ulaşmak için uzunca zaman harcadım, ama nüfus müdürlüklerinde hiçbir bilgi bulamadım.

Tam umutsuzluğa kapılmak üzereyken, yaptığım araştırmadan haberi olan bir arkadaşım Brezilya kaynaklı bir belge gönderdi. Bu belge, Brezilya Hükümetince verilmiş Dario'nun seyahat belgesiydi. Artık her şey açığa çıkmıştı ve o İzmir aşığı sanatçının gerçek kimlik bilgilerini açıklama zamanı gelmişti.

Bu belgeye göre, Paris'te yaşayan Dario Moreno'nun gerçek adı Davi Arugete Morenodur ve 1921 yılında İzmir'de doğmuştur. Ayrıca Dario, çocukluğunun geçtiği yer olarak Asmalı Mescit'i söyleyerek büyük bir ihtimalle o civarda doğup büyüdüğünü ifade etmektedir.

Gelelim bu konudaki yanlış bilgilere...

Dario, Ses Dergisi'ne verdiği röportajda doğum yerini "İzmir" olarak "doğru" söylese de doğum tarihini 1921 yerine "1922" olarak "yanlış" söylemiştir. Yine amcasının kızının Hürriyet Gazetesi'ne vermiş olduğu röportajda ise Dario'nun 1921 yılında Aydın'da doğduğunu söylemesinin de tamamen yanlış bir bilgi olarak ortaya çıkması biraz olsun onu sevenleri sanırım mutlu etmiştir.

Adının da verildiği sokakta evinin önündeki tabelada "İzmir Kalkınma Platformu - Avrasya Anı Evi" yazıyor. Aynı tabelada hem doğum tarihi, hem de doğum yeri yanlış yazılmıştır. Umarım yetkililer bu yanlışı, elimizdeki belgeye göre en kısa zamanda düzeltirler.

Bugünlerde yanlış bir bilgi olarak yayılan Asansör Sokağı'ndaki (Günümüzde Dario Moreno Sokağı) 11 numaralı ev, üvey babasının evidir. Dario bu evde doğmadığı gibi bu evde de çok az bir süre yaşamıştır.

İzmir aşığı sanatçımız için uydurulan bir başka yanlış bilgi de ölümüyle ilgilidir. Dario'nun ölümü ile ilgili bazıları İstanbul'da kaldığı otelde sevgilisinden dayak yemesi üzerine kalp krizi geçirdiğini ve öldüğünü; bazıları da havaalanına giderken kalp krizi geçirip öldüğünü aktarır.

Ama doğrusu onun 1 Aralık 1968'de Fransa'ya gitmek üzereyken İstanbul'da havaalanında uçağını kaçırmış olmanın üzüntüsüyle -bu büyük sanatçı zaten şeker ve yüksek tansiyon hastasıdır- kalp krizi geçirerek öldüğüdür.

Ülkesiyle ve doğup büyüdüğü İzmir ile her zaman gurur duyan bu değerli sanatçımızı 47. ölüm yıldönümünde saygıyla anıyoruz.

Tarih: 29/11/2015
6819 kez okundu
   Yazdır Arkadaşına gönder
YAZARIN DİĞER YAZILARI
İzmir Kent Haritası İzmir Nöbetçi Eczaneleri